سوئیچ سیسکو؛ معرفی سری‌ها از ساده تا پیشرفته و راهنمای انتخاب

سوئیچ‌های سیسکو (Cisco) سال‌هاست که استاندارد شبکه‌های سازمانی در جهان و ایران هستند. اما خانوادهٔ سوئیچ‌های سیسکو بسیار بزرگ است: از یک سوئیچ ساده برای دفتر کوچک تا سوئیچ‌های هستهٔ دیتاسنتر. در این مقاله سری‌های مختلف سوئیچ سیسکو را از ساده‌ترین تا پیشرفته‌ترین معرفی می‌کنیم، نام‌گذاری مدل‌ها و لایسنس‌ها را توضیح می‌دهیم و در پایان می‌گوییم برای هر نیاز کدام سری مناسب‌تر است.

چرا سوئیچ سیسکو؟

• پایداری و عمر طولانی: بسیاری از سوئیچ‌های سیسکو سال‌ها بدون وقفه کار می‌کنند
• سیستم‌عامل IOS و IOS XE: دستورات یکسان در اغلب مدل‌ها؛ یاد گرفتن یکی یعنی تسلط بر بقیه
• متخصص و منابع آموزشی فراوان: دوره‌های CCNA و CCNP دقیقاً بر پایهٔ همین تجهیزات است
• قطعات و ماژول در دسترس: پاور، فن و ماژول آپلینک بسیاری از مدل‌ها در بازار ایران پیدا می‌شود

پیش از معرفی سری‌ها: چند مفهوم پایه

سوئیچ مدیریت‌نشده، هوشمند و مدیریتی

سوئیچ مدیریت‌نشده (Unmanaged) فقط به برق و کابل وصل می‌شود و تنظیماتی ندارد. سوئیچ هوشمند (Smart) امکانات محدودی مثل VLAN و QoS را از طریق صفحهٔ وب می‌دهد. سوئیچ مدیریتی (Managed) با خط فرمان کامل، امنیت پورت، مانیتورینگ و پروتکل‌های پیشرفته برای شبکه‌های سازمانی ساخته شده است.

لایه ۲ و لایه ۳

سوئیچ لایه ۲ ترافیک را بر اساس آدرس MAC و VLAN جابه‌جا می‌کند. سوئیچ لایه ۳ علاوه بر آن می‌تواند بین VLANها مسیریابی (Routing) کند و پروتکل‌هایی مثل OSPF و EIGRP را اجرا کند؛ یعنی بخشی از کار روتر را انجام می‌دهد.

لایه‌های طراحی شبکه

در طراحی سیسکو، سوئیچ‌ها در سه نقش قرار می‌گیرند: Access (اتصال کاربران، دوربین و تلفن)، Distribution (تجمیع سوئیچ‌های دسترسی) و Core (هستهٔ پرسرعت شبکه). هرچه به هسته نزدیک‌تر شویم، به سوئیچ قوی‌تر و سریع‌تری نیاز داریم.

سری‌های سوئیچ سیسکو؛ از ساده تا پیشرفته

۱. سری Cisco 110؛ ساده‌ترین انتخاب

سوئیچ‌های مدیریت‌نشدهٔ کوچک برای خانه، مغازه و دفترهای چند نفره. نصب آن‌ها فقط وصل کردن کابل است و برخی مدل‌ها PoE هم دارند. برای شبکه‌ای که VLAN و تنظیمات خاصی لازم ندارد، کافی است.

۲. سری‌های Business و Catalyst 1000 تا 1300؛ مخصوص کسب‌وکارهای کوچک

سری‌های Cisco Business 220، 250 و 350 و نسل جدیدتر Catalyst 1000، 1200 و 1300 برای شرکت‌های کوچک و متوسط طراحی شده‌اند. مدیریت تحت وب ساده، VLAN، QoS، PoE و قیمت مناسب از ویژگی‌های آن‌هاست. مدل‌های بالاتر این گروه قابلیت مسیریابی ساده و استک هم دارند.

۳. خانوادهٔ Catalyst 2960؛ پرکاربردترین سوئیچ دسترسی

سری 2960 (شامل 2960-Plus، 2960-X، 2960-XR و 2960-L) شاید آشناترین سوئیچ سیسکو در ایران باشد. این سوئیچ‌ها لایه ۲ هستند و برای اتصال کاربران، دوربین‌های مداربسته و تلفن‌های تحت شبکه در لایهٔ Access استفاده می‌شوند. مدل‌های 2960-X با ماژول FlexStack-Plus قابل استک هستند و 2960-XR امکانات لایه ۳ محدود و پاور دوبل دارد.

۴. خانوادهٔ Catalyst 3560 و 3750؛ ورود به لایه ۳

سری‌های 3560-X، 3750G و 3750-X سوئیچ‌های لایه ۳ هستند و علاوه بر نقش Access، در لایهٔ Distribution شبکه‌های متوسط هم به کار می‌روند. ویژگی‌های مهم سری 3750-X:

• StackWise Plus: اتصال تا ۹ سوئیچ با پهنای باند ۶۴ گیگابیت و مدیریت همه به‌صورت یک سوئیچ
• StackPower: اشتراک توان پاورها بین سوئیچ‌های استک
• پاور و فن قابل تعویض: امکان نصب دو پاور برای افزونگی
• ماژول آپلینک: انتخاب آپلینک ۱ یا ۱۰ گیگابیت با ماژول شبکه
• PoE+: مناسب دوربین، اکسس‌پوینت و تلفن تحت شبکه

برای مثال، سوئیچ سیسکو WS-C3750X-48P-L یک سوئیچ ۴۸ پورت گیگابیت با PoE+ و لایسنس LAN Base است و WS-C3750X-48P-S همان سخت‌افزار با لایسنس IP Base و امکانات مسیریابی بیشتر. تولید این سری متوقف شده، اما به دلیل پایداری و قیمت مناسب، هنوز در بازار ایران پرطرفدار است.

۵. سری Catalyst 3650 و 3850؛ نسل گذار

این سوئیچ‌ها با سیستم‌عامل IOS XE کار می‌کنند و کنترلر وایرلس داخلی دارند (مدیریت یکپارچهٔ شبکهٔ سیمی و بی‌سیم). سری 3850 استک پرسرعت StackWise-480 و آپلینک‌های ۱۰ گیگابیت ماژولار دارد و پلی بین نسل قدیم و سری 9000 است.

۶. سری Catalyst 9200 و 9300؛ نسل امروز لایهٔ دسترسی

خانوادهٔ Catalyst 9000 جایگزین سری‌های قبلی است. سری 9200 برای شعب و شبکه‌های متوسط و سری 9300 پرچم‌دار سوئیچ‌های Access سیسکو است. امکاناتی مثل پورت‌های Multigigabit، PoE تا ۹۰ وات (UPOE+)، آپلینک ۲۵ و ۴۰ گیگابیت، امنیت پیشرفته و پشتیبانی از SD-Access و مدیریت متمرکز با Cisco DNA Center از ویژگی‌های این نسل است.

۷. سری Catalyst 9400، 9500 و 9600؛ توزیع و هستهٔ شبکه

9400 یک سوئیچ شاسی‌دار ماژولار برای شبکه‌های بسیار بزرگ است. 9500 و 9600 برای لایه‌های Distribution و Core با پورت‌های ۱۰، ۲۵، ۴۰ و ۱۰۰ گیگابیت طراحی شده‌اند و ستون فقرات شبکهٔ سازمان‌های بزرگ، دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها هستند.

۸. سری Nexus؛ مخصوص دیتاسنتر

سوئیچ‌های Nexus با سیستم‌عامل NX-OS برای دیتاسنتر و اتصال سرورها ساخته شده‌اند: تأخیر بسیار کم، پورت‌های پرسرعت تا ۴۰۰ گیگابیت و قابلیت‌هایی مثل vPC و VXLAN.

نام‌گذاری مدل‌های سوئیچ سیسکو

بیایید مدل WS-C3750X-48P-L را بخش به بخش بخوانیم:

• WS: مخفف Workgroup Switch؛ پیشوند سوئیچ‌های کاتالیست
• C3750X: خانواده و سری سوئیچ (Catalyst 3750-X)
• 48: تعداد پورت‌های اصلی
• P: پشتیبانی از PoE+ (در صورت نبود، حرف T یعنی پورت‌های بدون PoE)
• L: نوع لایسنس (LAN Base)

حروف رایج دیگر در نام مدل‌ها:

• T: پورت‌های اترنت بدون PoE
• P: پورت‌های PoE/PoE+
• FP یا PF: توان PoE کامل (Full PoE) روی همهٔ پورت‌ها
• LP یا LPS: توان PoE محدود (Lite PoE)
• S: پس از تعداد پورت در سری 2960 یعنی آپلینک SFP یک گیگابیت
• D: آپلینک ۱۰ گیگابیت SFP+
• U: PoE پرقدرت UPOE

مثلاً WS-C2960X-48FPD-L یعنی سوئیچ 2960-X با ۴۸ پورت، PoE کامل، دو آپلینک ۱۰ گیگابیت و لایسنس LAN Base.

لایسنس‌های سوئیچ سیسکو

نسل‌های قدیمی‌تر (2960، 3560، 3750)

• LAN Lite: امکانات پایهٔ لایه ۲
• LAN Base (L): امکانات کامل لایه ۲، امنیت و QoS پیشرفته
• IP Base (S): مسیریابی پایه (Static، RIP و EIGRP Stub)
• IP Services (E): مسیریابی کامل مثل OSPF، EIGRP و BGP

خانوادهٔ Catalyst 9000

در این نسل لایسنس‌ها به دو بخش تقسیم می‌شوند: لایسنس دائمی Network Essentials یا Network Advantage و لایسنس اشتراکی DNA Essentials یا DNA Advantage برای امکانات مدیریت و اتوماسیون.

کدام سری برای شما مناسب است؟

• خانه، مغازه یا دفتر کوچک: Cisco 110 یا سری‌های Business
• شرکت کوچک و متوسط با بودجهٔ محدود: Catalyst 1000 تا 1300 یا 2960
• پروژهٔ دوربین مداربسته و ویپ: مدل‌های PoE سری 2960 یا 3750-X
• شبکهٔ سازمانی با چند VLAN و نیاز به مسیریابی: 3750-X، 3850 یا 9300
• هستهٔ شبکهٔ سازمان بزرگ: Catalyst 9500 یا 9600
• دیتاسنتر و اتاق سرور: سری Nexus

نکات مهم هنگام خرید

• بودجهٔ PoE را حساب کنید: مجموع مصرف دوربین‌ها و تجهیزات نباید از توان PoE سوئیچ بیشتر شود
• لایسنس را دقیق بپرسید: دو سوئیچ با ظاهر یکسان ممکن است لایسنس متفاوتی داشته باشند
• وضعیت کالا را مشخص کنید: نو، نو انبار یا استوک؛ و گارانتی آن
• به توسعهٔ آینده فکر کنید: قابلیت استک و آپلینک پرسرعت، هزینهٔ ارتقا را کم می‌کند

جمع‌بندی

سوئیچ‌های سیسکو برای هر اندازه‌ای از شبکه گزینه دارند: از Cisco 110 برای یک دفتر کوچک تا Catalyst 9000 و Nexus برای سازمان‌ها و دیتاسنترها. با شناخت سری‌ها، نام‌گذاری و لایسنس‌ها می‌توانید دقیق‌تر انتخاب کنید و هزینهٔ اضافه نپردازید. برای مشاوره و استعلام قیمت روز با کارشناسان ارتباط الکترونیک به شمارهٔ ۶۶۷۱۷۳۸۵-۰۲۱ تماس بگیرید.