میکروتیک؛ معرفی کامل روترها، رادیوهای وایرلس و اکسس پوینت‌ها
میکروتیک (MikroTik) یک شرکت لتونیایی است که با محصولات ارزان، قدرتمند و انعطاف‌پذیر، در ایران به یکی از محبوب‌ترین برندهای تجهیزات شبکه تبدیل شده است. از روتر کوچک یک مغازه تا لینک وایرلس چندکیلومتری بین دو ساختمان و شبکهٔ وای‌فای یک هتل، تقریباً برای هر نیازی یک محصول میکروتیک وجود دارد. در این مقاله سه گروه اصلی محصولات میکروتیک یعنی روتر، رادیو وایرلس و اکسس پوینت را کامل معرفی می‌کنیم و طریقهٔ خواندن نام مدل‌ها را هم توضیح می‌دهیم.
چرا میکروتیک؟
- سیستم‌عامل RouterOS: همهٔ محصولات میکروتیک، از ارزان‌ترین تا گران‌ترین، سیستم‌عامل یکسانی دارند؛ امکاناتی مثل فایروال، VPN، مدیریت پهنای باند، هات‌اسپات، Load Balancing و مسیریابی OSPF و BGP در همه در دسترس است
- قیمت مناسب: امکاناتی که در برندهای دیگر فقط در تجهیزات گران پیدا می‌شود، در میکروتیک با هزینهٔ بسیار کمتر به دست می‌آید
- مدیریت ساده: با نرم‌افزار Winbox، صفحهٔ وب WebFig یا اپلیکیشن موبایل
- مدیریت متمرکز وای‌فای: با قابلیت CAPsMAN همهٔ اکسس پوینت‌ها از یک روتر مدیریت می‌شوند
- متخصص و منابع آموزشی فراوان: دوره‌های MTCNA و MTCRE در ایران بسیار رایج است
روترهای میکروتیک
روتر وظیفهٔ اتصال شبکهٔ داخلی به اینترنت، تقسیم پهنای باند، ایجاد VPN و حفاظت از شبکه با فایروال را دارد. روترهای میکروتیک را می‌توان در چهار سطح دسته‌بندی کرد. مشاهدهٔ روترهای میکروتیک
روترهای خانگی و دفاتر کوچک: سری hEX و hAP
سری hEX روترهای کوچک و بدون وای‌فای هستند که برای مدیریت اینترنت دفاتر کوچک، اتصال VPN شعب و کنترل پهنای باند عالی‌اند؛ مثل hEX lite، hEX و hEX PoE lite که می‌تواند برق دوربین یا اکسس پوینت را هم از طریق کابل شبکه تأمین کند.
سری hAP (Home Access Point) روتر و اکسس پوینت را در یک دستگاه ترکیب می‌کند. hAP lite TC اقتصادی‌ترین گزینه برای خانه و مغازه است و hAP ax³ با وای‌فای ۶ دوبانده برای خانه‌ها و دفاتر پرکاربر مناسب است. مدل hAP ax lite LTE6 هم سیم‌کارت ۴G می‌پذیرد و برای جاهایی که اینترنت ثابت ندارند یا به اینترنت پشتیبان نیاز دارند، کاربردی است.
روترهای شرکتی: سری L009، RB3011، RB4011 و RB5009
این روترها برای شرکت‌های کوچک و متوسط با ده‌ها تا صدها کاربر طراحی شده‌اند:
- L009UiGS-RM: نسل جدید روترهای اقتصادی رکمونت با ۸ پورت گیگابیت و پورت SFP
- RB3011UiAS-RM: ۱۰ پورت گیگابیت در قاب رکمونت؛ انتخابی محبوب برای سال‌ها
- RB4011iGS+RM: پردازندهٔ چهارهسته‌ای قوی، ۱۰ پورت گیگابیت و پورت SFP+ ده گیگابیت
- RB5009UG+S+IN: پرفروش‌ترین روتر میان‌ردهٔ امروز میکروتیک با پورت ۲.۵ و ۱۰ گیگابیت؛ نسخهٔ RB5009UPr+S+IN روی همهٔ پورت‌ها برق PoE هم می‌دهد
روترهای قدرتمند: سری CCR (Cloud Core Router)
سری CCR برای سازمان‌های بزرگ، دیتاسنترها و شرکت‌های ارائه‌دهندهٔ اینترنت ساخته شده است: پردازنده‌های چندهسته‌ای، پورت‌های SFP و SFP+ و توان پردازش هزاران کاربر و مسیرهای BGP. مثل CCR2004-16G-2S+، CCR1036-12G-4S-EM با ۳۶ هستهٔ پردازشی و CCR1072-1G-8S+ با ۷۲ هسته و ۸ پورت ده گیگابیت.
رادیوهای وایرلس میکروتیک
رادیو وایرلس برای ایجاد لینک بی‌سیم بین دو یا چند نقطه استفاده می‌شود؛ مثلاً اتصال دو ساختمان یک کارخانه، رساندن اینترنت به ویلا یا انبار، یا انتقال تصویر دوربین‌های یک سایت دور. مشاهدهٔ رادیوهای وایرلس میکروتیک
لینک نقطه به نقطه و نقطه به چندنقطه
در لینک نقطه به نقطه (PtP) دو رادیو رو در روی هم نصب می‌شوند و یک لینک اختصاصی می‌سازند. در لینک نقطه به چندنقطه (PtMP) یک رادیوی مرکزی (Base Station) با آنتن پهن به چند رادیوی مشتری (CPE) سرویس می‌دهد. شرط اصلی هر دو، دید مستقیم بین آنتن‌هاست؛ درخت و ساختمان کیفیت لینک را به‌شدت کم می‌کنند.
رادیوهای کوچک و برد متوسط: سری SXT
رادیوهای SXT کوچک، سبک و دارای آنتن داخلی هستند و برای فاصله‌های کوتاه تا چند کیلومتر یا نقش مشتری در لینک PtMP مناسب‌اند؛ مثل SXTsq Lite5، SXT Lite5 و SXTsq 5 ax با استاندارد جدید وای‌فای ۶ و ظرفیت بالاتر.
رادیوهای دوربرد: سری LHG و QRT
سری LHG آنتن شبکه‌ای (Grid) با بهرهٔ بالا دارد و برای لینک‌های چند ده کیلومتری ساخته شده است؛ مثل LHG 5 و LHG XL HP5 با آنتن بزرگ‌تر و توان بیشتر. سری QRT آنتن پنلی پرقدرت دارد و در محیط‌های پرنویز شهری عملکرد خوبی نشان می‌دهد؛ مثل QRT 5 و QRT 5 ac.
رادیوهای پایه با آنتن خارجی: NetMetal، NetBox و BaseBox
این رادیوها آنتن داخلی ندارند و به آنتن خارجی (سکتور، دیش یا امنی) وصل می‌شوند. به همین دلیل برای ایستگاه‌های مرکزی PtMP یا لینک‌هایی که آنتن خاص لازم دارند انتخاب می‌شوند؛ مثل BaseBox 5، NetBox 5 و NetMetal 5 با بدنهٔ فلزی مقاوم.
رادیو ۴G: LHG LTE
LHG LTE kit یک آنتن جهت‌دار با مودم ۴G داخلی است که سیگنال ضعیف دکل اپراتور را از فاصلهٔ دور دریافت می‌کند؛ راه‌حلی عالی برای روستاها، ویلاها و کارگاه‌های بیرون شهر.
اکسس پوینت‌های میکروتیک
اکسس پوینت پوشش وای‌فای را برای لپ‌تاپ، موبایل و سایر دستگاه‌ها فراهم می‌کند. اکسس پوینت‌های میکروتیک را می‌توان تکی یا به‌صورت گروهی با CAPsMAN از یک روتر مدیریت کرد تا کاربران هنگام جابه‌جایی در ساختمان، بدون قطعی بین اکسس پوینت‌ها جابه‌جا شوند. مشاهدهٔ اکسس پوینت‌های میکروتیک
اکسس پوینت سقفی: سری cAP
- cAP: اقتصادی و تک‌بانده (۲.۴ گیگاهرتز) برای فضاهای کوچک
- cAP ac: دوبانده (۲.۴ و ۵ گیگاهرتز) با سرعت بیشتر؛ مناسب دفاتر و فروشگاه‌ها
- cAP XL ac: آنتن‌های قوی‌تر برای پوشش فضاهای بزرگ‌تر
- cAP ax: وای‌فای ۶ برای محیط‌های پرتراکم با کاربران زیاد
اکسس پوینت فضای باز: OmniTIK و Metal
OmniTIK 5 ac با آنتن همه‌جهته و بدنهٔ ضدآب برای پوشش وای‌فای حیاط، پارکینگ، ویلا و هتل یا ایجاد هات‌اسپات مناسب است. Metal 52 ac هم با بدنهٔ فلزی مقاوم و توان بالا، به آنتن خارجی وصل می‌شود و در شرایط سخت محیطی کار می‌کند.
راهنمای نام‌گذاری محصولات میکروتیک
نام محصولات میکروتیک دو بخش دارد: نام برد و کدهای امکانات. مثلاً در RB951Ui-2HnD:
بخش اول: نام برد
- RB: مخفف RouterBOARD
- 9: سری برد
- 5: تعداد پورت‌های سیمی
- 1: تعداد کارت‌های وایرلس
در محصولات جدیدتر به‌جای عدد از نام استفاده می‌شود؛ مثل hAP، cAP، SXT، LHG و CCR.
بخش دوم: حروف امکانات برد
- U: پورت USB
- i: خروجی PoE روی یک پورت (برق‌دهی به دستگاه دیگر)
- P یا Pr: خروجی PoE روی چند پورت
- G: پورت‌های گیگابیت
- S: پورت SFP؛ S+ یعنی پورت SFP+ ده گیگابیت
- A: حافظهٔ بیشتر یا لایسنس بالاتر
- H: پردازندهٔ قوی‌تر
- L یا lite: نسخهٔ سبک و اقتصادی
بخش سوم: کد وایرلس
- 2 یا 5: باند فرکانسی ۲.۴ یا ۵ گیگاهرتز
- H: توان ارسال بالا
- n، ac، ax: استاندارد وای‌فای (وای‌فای ۴، ۵ و ۶)
- D، T، Q: دو، سه یا چهار زنجیرهٔ آنتن (Chain)؛ هرچه بیشتر، سرعت و پایداری بالاتر
پس 2HnD یعنی وای‌فای ۲.۴ گیگاهرتز پرقدرت با استاندارد n و دو زنجیرهٔ آنتن. یا در RB4011iGS+5HacQ2HnD-IN، بخش 5HacQ یعنی رادیوی ۵ گیگاهرتز پرقدرت ac با چهار زنجیره و 2HnD یعنی رادیوی ۲.۴ گیگاهرتز.
بخش چهارم: نوع قاب
- IN: قاب رومیزی برای فضای داخلی
- RM: قاب رکمونت
- TC: قاب ایستاده (Tower Case)
- EM: حافظهٔ بیشتر (Extended Memory)
در سری CCR هم عدد مدل تعداد هسته‌های پردازنده را نشان می‌دهد: CCR1036-12G-4S-EM یعنی ۳۶ هسته، ۱۲ پورت گیگابیت، ۴ پورت SFP و حافظهٔ بیشتر.
لایسنس RouterOS
هر دستگاه میکروتیک با لایسنس RouterOS عرضه می‌شود. لایسنس سطح ۴ (Level 4) برای اغلب روترها و اکسس پوینت‌ها و لایسنس‌های سطح ۵ و ۶ برای دستگاه‌هایی است که باید به کاربران بیشتری در هات‌اسپات، VPN یا لینک‌های PtMP سرویس دهند. لایسنس روی خود دستگاه است و هزینهٔ جداگانه ندارد.
کدام محصول میکروتیک برای شما مناسب است؟
- خانه و مغازه: hAP lite یا hAP ax³
- دفتر کوچک با چند کاربر: hEX یا L009 به‌همراه یک یا دو cAP
- شرکت متوسط: RB4011 یا RB5009 به‌همراه چند cAP ac یا cAP ax با مدیریت CAPsMAN
- سازمان بزرگ یا ارائه‌دهندهٔ اینترنت: سری CCR
- لینک بین دو ساختمان نزدیک: یک جفت SXT
- لینک چند کیلومتری: یک جفت LHG یا QRT
- پوشش وای‌فای فضای باز: OmniTIK
- اینترنت ۴G در منطقهٔ کم‌پوشش: LHG LTE
نکات مهم هنگام خرید و نصب
- برای لینک وایرلس، مسیر را بررسی کنید: فاصله، دید مستقیم و موانع بین دو نقطه را پیش از خرید بسنجید
- ارتفاع نصب را جدی بگیرید: آنتن‌ها را بالاتر از درختان و موانع نصب کنید
- از صاعقه‌گیر و ارت استفاده کنید: رادیوهای فضای باز در برابر صاعقه و نوسان برق آسیب‌پذیرند
- RouterOS را به‌روز نگه دارید: نسخه‌های جدید امنیت و کارایی بهتری دارند
- رمز پیش‌فرض را عوض کنید: و دسترسی مدیریتی از اینترنت را ببندید
اگر به سوئیچ‌های شبکه هم نیاز دارید، مقالهٔ معرفی سری‌های سوئیچ سیسکو را بخوانید.
جمع‌بندی
میکروتیک با روترهای hEX و hAP تا CCR، رادیوهای SXT، LHG و QRT و اکسس پوینت‌های cAP و OmniTIK، تقریباً برای هر نیاز شبکه‌ای راه‌حلی مقرون‌به‌صرفه دارد. با دانستن معنی حروف نام‌گذاری، از روی نام هر محصول امکانات آن را تشخیص می‌دهید. مشاهدهٔ همهٔ محصولات میکروتیک — برای مشاوره در طراحی لینک وایرلس یا انتخاب روتر و استعلام قیمت روز، با کارشناسان ارتباط الکترونیک به شمارهٔ ۶۶۷۱۷۳۸۵-۰۲۱ تماس بگیرید.
